An toàn khi nướng BBQ bằng than: Những điều cần biết
Những buổi tiệc BBQ ngoài trời là dịp để gia đình và bạn bè quây quần, cùng chuẩn bị món ăn và tận hưởng khoảng thời gian vui vẻ bên nhau. Tuy nhiên, bên cạnh việc chọn thực phẩm, chuẩn bị bếp và nguyên liệu, an toàn trong quá trình nướng cũng là điều không nên xem nhẹ.
Bếp than sử dụng nguồn nhiệt trực tiếp, có lửa và than nóng trong suốt quá trình chế biến. Nếu đặt bếp không đúng vị trí, để trẻ nhỏ tiếp xúc với khu vực nướng hoặc xử lý than chưa tắt hoàn toàn, những tình huống không mong muốn có thể xảy ra.
Đặc biệt, than cháy có thể sinh ra khí carbon monoxide (CO). Đây là loại khí không màu, không mùi nên con người không thể nhận biết bằng các giác quan thông thường.
Trong bài viết này, NARO sẽ chia sẻ những lưu ý quan trọng giúp bạn sử dụng bếp than BBQ an toàn hơn, từ khâu chuẩn bị, trong khi nướng cho đến khi kết thúc bữa tiệc.
Chỉ sử dụng bếp than ở khu vực ngoài trời
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất khi sử dụng bếp than.
Khi than cháy, quá trình đốt cháy có thể tạo ra khí carbon monoxide (CO). Khí này không màu, không mùi và có thể tích tụ đến mức nguy hiểm trong không gian kín.
Vì vậy, không sử dụng bếp than trong những khu vực như:
- Phòng khách, phòng bếp hoặc phòng ngủ.
- Gara ô tô, nhà kho kín.
- Lều cắm trại, xe du lịch hoặc không gian kín.
- Ban công kín hoặc khu vực thiếu lưu thông không khí.
Ngay cả khi mở cửa sổ, bật quạt hay sử dụng thiết bị thông gió thông thường, việc đốt than trong nhà vẫn có nguy cơ ngộ độc khí CO.
Nếu tổ chức BBQ tại nhà, hãy chọn khu vực ngoài trời thực sự thông thoáng. Không đưa bếp than đang cháy hoặc than còn nóng vào trong nhà sau khi kết thúc bữa tiệc.
Chọn vị trí đặt bếp để hạn chế nguy cơ cháy
Một chiếc bếp đặt đúng vị trí sẽ giúp hạn chế nhiều rủi ro trong quá trình nướng.
Đặt bếp trên bề mặt chắc chắn
Nên đặt bếp trên nền phẳng, chắc chắn và có khả năng chịu nhiệt phù hợp. Tránh đặt bếp ở nơi gồ ghề, dễ nghiêng đổ hoặc gần khu vực nhiều người qua lại.
Nếu sử dụng bếp di động, hãy kiểm tra chân đế và các bộ phận cố định trước khi nhóm lửa.
Giữ khoảng cách với vật liệu dễ cháy
Không đặt bếp sát rèm cửa, giấy, thùng carton, bình xịt, chai chứa nhiên liệu hoặc các vật dụng dễ bắt lửa.
Cũng cần chú ý những vật ở phía trên bếp như mái che, cành cây, dây trang trí hoặc các vật liệu dễ cháy khác.
Không nên đặt bếp ngay dưới mái hiên thấp hoặc trong khu vực có nhiều vật dụng dễ bắt lửa. Nếu không gian không đáp ứng được điều kiện an toàn, tốt nhất nên chọn vị trí khác.
Tránh nơi có gió mạnh
Gió lớn có thể làm tàn than bay ra ngoài, khiến lửa lan sang những vật dụng xung quanh. Vì vậy, nên chọn vị trí ngoài trời thông thoáng nhưng không nằm ngay hướng gió thổi mạnh.
Không vì muốn tránh gió mà đưa bếp vào một góc kín hoặc phòng có mái che và vách bao quanh.
Cẩn thận khi sử dụng vật liệu hỗ trợ nhóm than
Trong quá trình chuẩn bị bếp BBQ, nhiều người sử dụng viên mồi than, cồn thạch hoặc cồn khô dạng viên để hỗ trợ tạo lửa.
Những sản phẩm này cần được sử dụng đúng mục đích và theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Một số nguyên tắc cần nhớ:
- Chỉ sử dụng vật liệu mồi lửa phù hợp với bếp than.
- Đọc hướng dẫn trước khi sử dụng.
- Đặt vật liệu mồi đúng vị trí trước khi châm lửa.
- Không để trẻ nhỏ tiếp xúc với viên mồi hoặc cồn viên.
- Bảo quản sản phẩm ở nơi khô ráo, tránh xa nguồn nhiệt và tầm tay trẻ em.
Đặc biệt, không đổ thêm cồn hoặc bất kỳ chất lỏng dễ cháy nào vào bếp khi than đã cháy hoặc còn nóng. Hơi và chất lỏng dễ cháy có thể bắt lửa đột ngột, gây bùng cháy và bỏng nghiêm trọng.
Tuyệt đối không dùng xăng, dầu hỏa hoặc các hóa chất không được thiết kế cho việc nhóm bếp.
Phòng tránh bỏng trong quá trình nướng BBQ
Bỏng là một trong những tai nạn dễ gặp khi sử dụng bếp than. Nguy cơ không chỉ đến từ ngọn lửa mà còn từ vỉ nướng, thành bếp, kẹp gắp và những cục than đang nóng.
Sử dụng dụng cụ gắp thực phẩm phù hợp
Nên chuẩn bị kẹp gắp có cán đủ dài để hạn chế việc đưa tay quá gần nguồn nhiệt.
Không dùng tay trần để di chuyển than hoặc điều chỉnh những bộ phận đang nóng. Nếu cần thao tác gần bếp, hãy sử dụng găng tay chịu nhiệt phù hợp.
Không chạm vào vỉ và thành bếp khi đang nóng
Sau khi nướng một thời gian, nhiều bộ phận của bếp có thể nóng lên dù không có ngọn lửa trực tiếp.
Không tự ý di chuyển bếp hoặc tháo vỉ nướng khi bếp đang hoạt động nếu không có dụng cụ bảo hộ và hướng dẫn phù hợp.
Chú ý khi mỡ nhỏ xuống than
Khi nướng thịt, mỡ có thể chảy xuống than và làm ngọn lửa bùng lên. Nếu gặp tình huống này, không nên đưa tay trực tiếp vào khu vực lửa để xử lý.
Hãy sử dụng kẹp gắp để di chuyển thực phẩm đến vị trí khác trên vỉ nếu cần, đồng thời giữ khoảng cách an toàn.
Không đổ nước trực tiếp vào bếp than đang nóng để dập ngọn lửa bùng lên, vì có thể làm tro nóng và than bắn ra ngoài.
Không để trẻ nhỏ và vật nuôi tiếp cận khu vực bếp than
Trong những buổi BBQ gia đình, trẻ nhỏ thường thích quan sát việc nướng thức ăn hoặc chạy chơi xung quanh. Tuy nhiên, khu vực đặt bếp than cần được xem là khu vực nguy hiểm.
Chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể khiến bếp bị nghiêng, vỉ nướng rơi hoặc than nóng văng ra ngoài.
Để hạn chế rủi ro, bạn nên:
- Bố trí bếp ở vị trí riêng, tránh lối đi thường xuyên.
- Tạo khoảng cách an toàn giữa khu vực nướng và khu vực vui chơi.
- Không để trẻ nhỏ tự ý đến gần hoặc chạm vào bếp.
- Không giao việc trông bếp cho trẻ em.
- Giữ vật nuôi tránh xa bếp và than nóng.
Người lớn cần luôn có mặt để theo dõi bếp trong suốt quá trình nướng. Không nên vừa nướng vừa rời khỏi khu vực trong thời gian dài.
Lưu ý về khí CO khi sử dụng than BBQ
Đây là nội dung đặc biệt quan trọng mà người sử dụng bếp than cần hiểu rõ.
Carbon monoxide, thường được gọi là khí CO, được tạo ra trong quá trình đốt cháy nhiên liệu chứa carbon khi điều kiện cháy không hoàn toàn. Than nướng cũng có thể phát sinh loại khí này.
Điều nguy hiểm là CO không màu, không mùi và không gây cảm giác khó chịu rõ ràng ngay từ đầu. Vì vậy, người sử dụng không thể dựa vào việc có ngửi thấy mùi hay không để đánh giá không khí có an toàn hay không.
Không nhầm lẫn giữa ít khói và không có khí CO
Một số loại than được quảng bá là than sạch, than không khói hoặc ít khói. Tuy nhiên, ít khói không đồng nghĩa với không phát sinh khí CO.
Ngay cả khi than cháy không tạo nhiều khói nhìn thấy được, khí CO vẫn có thể xuất hiện.
Vì vậy, không sử dụng bếp than trong nhà chỉ vì nghĩ rằng loại than mình đang dùng ít khói hoặc sạch hơn các loại than khác.
Nhận biết dấu hiệu có thể liên quan đến ngộ độc CO
Người tiếp xúc với khí CO ở mức nguy hiểm có thể xuất hiện các biểu hiện như:
- Đau đầu.
- Chóng mặt.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Mệt mỏi, yếu sức.
- Lú lẫn hoặc mất ý thức.
Nếu có người xuất hiện những biểu hiện nghi ngờ ngộ độc CO trong khu vực sử dụng bếp than, cần nhanh chóng đưa mọi người ra nơi có không khí trong lành, gọi cấp cứu và không quay lại khu vực nguy hiểm khi chưa được xác nhận an toàn.
Không nên chờ các triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại chỗ.
Không để bếp than đang cháy mà không có người trông coi
Trong quá trình nướng, bạn có thể cần vào nhà lấy thêm thực phẩm, chuẩn bị nước chấm hoặc hỗ trợ các công việc khác.
Tuy nhiên, không nên bỏ mặc bếp than đang hoạt động.
Gió có thể làm tàn than bay ra ngoài, mỡ nhỏ xuống than có thể khiến lửa bùng lên và trẻ nhỏ có thể vô tình đến gần khu vực nướng.
Nên phân công một người lớn chịu trách nhiệm theo dõi bếp trong suốt buổi tiệc.
Nếu cần rời khỏi khu vực nướng, hãy bảo đảm có người khác tiếp tục giám sát. Không nên để bếp hoạt động mà không có người theo dõi, kể cả khi ngọn lửa đã nhỏ.
Xử lý than và tro sau khi kết thúc bữa tiệc
Một sai lầm thường gặp là cho rằng bữa tiệc đã kết thúc thì than trong bếp cũng đã nguội.
Thực tế, những cục than bên trong có thể vẫn còn nóng hoặc âm ỉ cháy trong thời gian dài. Nếu đổ trực tiếp vào thùng rác hoặc đặt gần vật liệu dễ cháy, nguy cơ cháy lại vẫn có thể xảy ra.
Không đổ than nóng vào thùng rác thông thường
Không đổ than và tro còn nóng vào thùng rác nhựa, túi rác hoặc các vật chứa dễ cháy.
Nên sử dụng dụng cụ và thùng chứa bằng kim loại phù hợp, đặt ở khu vực an toàn, cách xa vật liệu dễ bắt lửa.
Chờ than nguội hoàn toàn
Sau khi nướng, cần để than tắt và nguội hoàn toàn trước khi thu gom hoặc xử lý.
Không đưa bếp còn than nóng vào trong nhà, gara, lều hoặc xe. Than sau khi sử dụng vẫn có thể tiếp tục phát sinh khí CO trong quá trình nguội.
Không chủ quan với tro than
Tro bên ngoài có thể đã nguội nhưng bên trong vẫn còn những phần than âm ỉ. Vì vậy, cần kiểm tra cẩn thận trước khi xử lý.
Nếu cần dập than bằng nước, hãy thực hiện ở vị trí an toàn, sử dụng lượng nước phù hợp và chờ đến khi toàn bộ than nguội hẳn. Không dùng tay kiểm tra trực tiếp khi chưa chắc chắn nhiệt đã hết.
Những việc cần lưu ý trước, trong và sau khi nướng BBQ
Để hạn chế những rủi ro khi sử dụng bếp than, bạn nên ghi nhớ một số việc cần làm trong từng giai đoạn.
Trước khi nướng
-
Đặt bếp ở khu vực ngoài trời thông thoáng.
-
Kiểm tra bề mặt đặt bếp, bảo đảm chắc chắn và không dễ nghiêng đổ.
-
Dọn các vật liệu dễ cháy ra khỏi khu vực đặt bếp.
-
Chuẩn bị kẹp gắp, găng tay chịu nhiệt và dụng cụ cần thiết.
-
Để trẻ nhỏ và vật nuôi tránh xa khu vực nướng.
Trong khi nướng
-
Luôn có người lớn theo dõi bếp.
-
Không sử dụng xăng, dầu hỏa hoặc chất lỏng dễ cháy để nhóm than.
-
Không bổ sung cồn hoặc vật liệu mồi lửa vào bếp đang cháy.
-
Không chạm tay vào than, vỉ hoặc thành bếp đang nóng.
-
Không sử dụng bếp than trong nhà hoặc không gian kín.
Sau khi nướng
-
Không bỏ mặc bếp khi than vẫn còn nóng.
-
Không đưa bếp than còn nóng vào trong nhà.
-
Không đổ than nóng vào thùng rác thông thường.
-
Thu gom và xử lý than, tro khi đã nguội hoàn toàn.
-
Kiểm tra khu vực nướng để bảo đảm không còn nguy cơ cháy âm ỉ.
Một bữa tiệc BBQ ngon cần bắt đầu từ sự an toàn
Nướng BBQ bằng than mang lại hương vị đặc trưng và không khí quây quần thú vị. Tuy nhiên, để cuộc vui trọn vẹn, người sử dụng cần chú ý đến những nguy cơ có thể phát sinh trong suốt quá trình nướng.
Hãy nhớ ba nguyên tắc quan trọng: chỉ sử dụng bếp than ở ngoài trời, luôn theo dõi bếp khi đang hoạt động và xử lý than sau khi sử dụng một cách cẩn thận.
Đặc biệt, đừng nhầm lẫn giữa than ít khói với việc không phát sinh khí CO. Dù sử dụng loại than nào, việc bảo đảm không gian nướng thông thoáng vẫn là yêu cầu bắt buộc.
Khi mọi người cùng chú ý đến an toàn, bữa tiệc BBQ sẽ trở nên thoải mái và trọn vẹn hơn.
Giải Pháp Nhiên Liệu Sạch
Cho Mọi Món BBQ
"Cam kết cung cấp than không khói chất lượng cao, nhiệt lượng ổn định, an toàn và ít khói giữ trọn hương vị món nướng."