Các loại than hiện nay trên thị trường: Loại nào dùng để nướng, công nghiệp và sinh hoạt?

Than là một trong những loại nhiên liệu quen thuộc với người Việt Nam. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về các loại than hiện nay trên thị trường, nhiều người thường gặp khó khăn vì tên gọi khá đa dạng: than củi, than sạch, than không khói, than gáo dừa, than mùn cưa, than ép, than đá, than tổ ong...

Điều quan trọng là những loại than này không giống nhau về nguyên liệu, đặc tính và mục đích sử dụng.

Có loại được sản xuất để nướng thực phẩm. Có loại phù hợp cho sinh hoạt và nấu nướng. Có loại chủ yếu được sử dụng trong lò hơi và sản xuất công nghiệp. Cũng có những loại nhiên liệu không nên sử dụng trực tiếp để nướng đồ ăn.

Vậy trên thị trường hiện nay có những loại than nào? Than nào phù hợp để nướng thực phẩm? Than nào thường dùng cho lò hơi? Và khi nào một loại than có thể gây nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt rõ hơn.

Không phải loại than nào cũng giống nhau

Nhiều người thường nhìn thấy tất cả đều có màu đen và đều có thể cháy nên gọi chung là than.

Trên thực tế, các loại than có thể khác nhau ngay từ nguồn nguyên liệu ban đầu.

Có loại được tạo ra từ gỗ tự nhiên. Có loại từ gáo dừa. Có loại từ mùn cưa. Có loại được ép từ vụn than. Trong khi đó, than đá là nhiên liệu hóa thạch được khai thác từ các mỏ than.

Chính nguồn nguyên liệu này ảnh hưởng đến đặc điểm cháy, lượng tro, mùi, khói và mục đích sử dụng.

Vì vậy, trước khi lựa chọn, điều đầu tiên cần xác định là:

Bạn mua than để làm gì?

• Nướng thực phẩm.

• Nấu ăn.

• Sưởi hoặc đun nước.

• Sử dụng cho lò hơi.

• Sản xuất công nghiệp.

• Lọc nước hoặc các mục đích kỹ thuật khác.

Không có một loại than duy nhất phù hợp với tất cả các nhu cầu.

Than củi – loại than quen thuộc dùng trong sinh hoạt và nướng thực phẩm

Than củi là một trong những loại than quen thuộc nhất tại Việt Nam.

Than thường được sản xuất từ gỗ thông qua quá trình carbon hóa. Tùy thuộc vào loại gỗ, công nghệ sản xuất và quá trình kiểm soát chất lượng, đặc tính của than có thể khác nhau.

Một số loại than củi phổ biến trên thị trường có thể được làm từ:

• Gỗ nhãn.

• Gỗ cà phê.

• Gỗ muồng.

• Gỗ đước.

• Các loại gỗ khác phù hợp cho sản xuất than.

Than củi được sử dụng khá phổ biến trong:

• Quán nướng.

• Nhà hàng.

• BBQ ngoài trời.

• Hộ gia đình.

• Bếp lò truyền thống.

Than củi có phù hợp để nướng không?

Có. Than củi tự nhiên, được sản xuất và lựa chọn phù hợp cho mục đích nấu nướng, là một trong những loại nhiên liệu phổ biến để nướng thực phẩm.

Tuy nhiên, người dùng nên lựa chọn than có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với mục đích sử dụng thực phẩm.

Không nên chỉ dựa vào màu sắc hoặc hình dạng để đánh giá chất lượng than.

Một loại than củi tốt cho nhu cầu nướng thường cần có:

• Nguồn nguyên liệu rõ ràng.

• Cháy ổn định.

• Nhiệt lượng phù hợp.

• Ít tạp chất.

• Không sử dụng các chất xử lý không phù hợp với việc chế biến thực phẩm.

Cũng cần lưu ý rằng việc nướng bằng than không có nghĩa là hoàn toàn không có khói hoặc khí thải. Quá trình đốt cháy nhiên liệu carbon có thể sinh ra CO, đặc biệt nguy hiểm trong không gian kín hoặc thông gió kém.

Than gáo dừa – loại than được nhiều người tìm kiếm cho nhu cầu nướng

Than gáo dừa, hay thường được người dùng tìm kiếm với tên gọi ngắn gọn là than dừa, được sản xuất từ gáo dừa.

Đây là một trong những loại than được sử dụng phổ biến cho nhu cầu:

• Nướng BBQ.

• Nhà hàng.

• Quán ăn.

• Bếp nướng.

• Một số nhu cầu công nghiệp và kỹ thuật tùy theo loại sản phẩm.

Than gáo dừa có nhiều hình dạng khác nhau trên thị trường.

Có loại dạng cục tự nhiên sau quá trình carbon hóa. Có loại được nghiền, xử lý và ép thành các hình dạng khác nhau.

Vì sao than gáo dừa được dùng để nướng?

Tùy vào chất lượng và công nghệ sản xuất, than gáo dừa có thể được lựa chọn vì khả năng giữ nhiệt và thời gian cháy.

Tuy nhiên, người mua không nên mặc định rằng cứ có tên “than gáo dừa” là chất lượng giống nhau.

Trên thị trường có thể có sự khác biệt về:

• Nguồn nguyên liệu.

• Độ carbon hóa.

• Độ ẩm.

• Tạp chất.

• Kích thước sản phẩm.

• Mức độ nén.

• Mục đích sử dụng.

Vì vậy, khi mua than gáo dừa để nướng thực phẩm, nên chọn sản phẩm phù hợp với mục đích sử dụng.

Than mùn cưa – một dạng than ép phổ biến

Than mùn cưa là một trong những sản phẩm quen thuộc trên thị trường than nướng.

Loại than này thường được tạo thành từ nguyên liệu mùn cưa thông qua quá trình ép và carbon hóa.

Tùy theo hình dạng sản phẩm, người dùng có thể gặp các tên gọi như:

• Than mùn cưa vuông.

• Than mùn cưa lục giác.

• Than mùn cưa dạng thanh.

• Các dạng than ép từ mùn cưa khác.

Than mùn cưa có dùng để nướng được không?

Than mùn cưa được sản xuất đúng quy trình và phù hợp cho mục đích nấu nướng có thể được sử dụng làm nhiên liệu cho bếp nướng.

Đây cũng là một nhóm sản phẩm thường được xếp vào nhóm than nướng hoặc than sạch không khói theo cách gọi phổ biến trên thị trường.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng cụm từ than sạch hoặc than không khói thường là cách gọi thương mại và mô tả đặc tính sử dụng, không có nghĩa là khi đốt hoàn toàn không sinh ra bất kỳ khí thải nào.

Chất lượng của sản phẩm phụ thuộc vào nguyên liệu, công nghệ sản xuất và cách sử dụng.

Than ép viên – loại than được tạo từ các nguồn than vụn

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa than ép và than mùn cưa.

Trên thực tế, cần phân biệt rõ.

Than ép viên là một nhóm sản phẩm được tạo ra bằng cách sử dụng các nguyên liệu than dạng vụn hoặc bột, sau đó xử lý và ép thành hình dạng nhất định.

Nguồn nguyên liệu có thể bao gồm các phụ phẩm từ:

• Than gáo dừa.

• Than mùn cưa.

• Than củi.

• Các nguồn than phù hợp khác.

Tùy vào thành phần nguyên liệu, chất kết dính và công nghệ sản xuất, chất lượng than ép viên có thể khác nhau đáng kể.

Đó là lý do hai loại than có hình dáng gần giống nhau nhưng giá thành có thể chênh lệch.

Than ép viên có phải lúc nào cũng dùng để nướng?

Không.

Tên gọi “than ép viên” chỉ mô tả một phần về hình dạng hoặc phương pháp tạo sản phẩm.

Muốn biết có phù hợp để nướng hay không, cần kiểm tra:

• Nguyên liệu đầu vào.

• Quy trình sản xuất.

• Chất kết dính hoặc phụ gia sử dụng.

• Mục đích sản phẩm do nhà sản xuất công bố.

Không nên sử dụng một loại than ép bất kỳ để chế biến thực phẩm nếu không biết rõ nguồn gốc và mục đích sử dụng.

Than sạch và than không khói có phải là một loại than riêng biệt?

Đây là vấn đề khiến nhiều khách hàng nhầm lẫn.

Trên thực tế, than sạch và than không khói thường là những cụm từ người tiêu dùng sử dụng để tìm kiếm nhóm than có đặc điểm phù hợp hơn cho nhu cầu nướng và sinh hoạt.

Người dùng có thể tìm kiếm:

• Than sạch.

• Than sạch không khói.

• Than không khói.

• Than nướng không khói.

Những cụm từ này không nhất thiết đại diện cho các loại than hoàn toàn khác nhau.

Tùy sản phẩm và nhà cung cấp, than sạch hoặc than không khói có thể bao gồm:

• Than củi đã được carbon hóa tốt.

• Than gáo dừa.

• Than mùn cưa.

• Một số loại than ép phù hợp cho nhu cầu nướng.

Điều quan trọng không phải chỉ là tên gọi.

Khách hàng cần xem xét loại than cụ thể, nguồn nguyên liệu và mục đích sử dụng.

Than không khói có thực sự không tạo khói?

Không nên hiểu theo nghĩa tuyệt đối.

Trong điều kiện sử dụng thực tế, quá trình nhóm than và đốt cháy vẫn có thể tạo ra khói hoặc khí thải.

Mức độ khói có thể thay đổi theo:

• Chất lượng than.

• Độ ẩm.

• Quá trình carbon hóa.

• Cách nhóm lửa.

• Lượng không khí cung cấp.

• Loại thực phẩm được nướng.

Đặc biệt, khi mỡ từ thực phẩm chảy xuống nguồn nhiệt, quá trình nướng có thể tạo thêm khói.

Vì vậy, cụm từ than không khói nên được hiểu trong bối cảnh đặc tính của sản phẩm, thay vì hiểu rằng quá trình sử dụng hoàn toàn không có khí thải.

Than đá là gì?

Than đá là nhiên liệu hóa thạch được khai thác từ các mỏ than.

Đây là nhóm nhiên liệu khác với than củi, than gáo dừa hoặc than mùn cưa.

Than đá có nhiều chủng loại và dạng sản phẩm khác nhau, tùy thuộc vào đặc điểm địa chất, mức độ chế biến và mục đích sử dụng.

Trên thị trường công nghiệp, than đá có thể được sử dụng cho các nhu cầu như:

• Sản xuất điện.

• Lò hơi.

• Lò nung.

• Một số ngành công nghiệp.

• Sản xuất vật liệu.

Việc sử dụng than đá trong công nghiệp phụ thuộc vào thiết kế hệ thống, yêu cầu nhiệt lượng, công nghệ đốt và các quy định môi trường.

Than đá có dùng để nướng thực phẩm không?

Đối với nhu cầu nướng thực phẩm thông thường, người dùng nên lựa chọn các loại nhiên liệu được sản xuất và cung cấp phù hợp cho mục đích nấu nướng.

Than đá chủ yếu được biết đến với vai trò nhiên liệu công nghiệp và không nên tùy tiện sử dụng làm nhiên liệu nướng thực phẩm.

Ngoài ra, việc đốt nhiên liệu chứa carbon luôn cần chú ý đến môi trường sử dụng và thông gió.

WHO cũng cảnh báo về ô nhiễm không khí trong hộ gia đình từ việc sử dụng các loại nhiên liệu và bếp đốt gây ô nhiễm, trong đó có than.

Than đá có được dùng cho lò hơi không?

Có. Than đá là một trong những loại nhiên liệu được sử dụng trong nhiều hệ thống công nghiệp.

Tùy từng loại lò hơi, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiên liệu phù hợp dựa trên:

• Công suất lò.

• Công nghệ đốt.

• Yêu cầu nhiệt lượng.

• Chi phí nhiên liệu.

• Nguồn cung.

• Yêu cầu về khí thải.

Không thể nói đơn giản rằng than đá luôn là lựa chọn rẻ nhất.

Hiệu quả kinh tế thực tế phụ thuộc vào từng hệ thống.

Một loại nhiên liệu có giá mua thấp nhưng hiệu suất đốt không phù hợp vẫn có thể làm tăng tổng chi phí vận hành.

Vì vậy, đối với lò hơi công nghiệp, việc lựa chọn nhiên liệu cần dựa trên thông số kỹ thuật của thiết bị.

Than tổ ong là gì?

Than tổ ong là loại nhiên liệu có hình dạng đặc trưng với nhiều lỗ thông khí.

Tên gọi “tổ ong” xuất phát từ hình dáng của sản phẩm.

Theo cách phân loại thống kê, than bánh hoặc than tổ ong có thể được tạo hình từ than đá bằng phương pháp ép hoặc đóng bánh.

Than tổ ong từng được sử dụng khá phổ biến trong sinh hoạt.

Tuy nhiên, đây không phải là loại than mà người dùng nên lựa chọn tùy tiện để nướng thực phẩm.

Có nên dùng than tổ ong để nướng thức ăn không?

Đối với nhu cầu BBQ và nướng thực phẩm trực tiếp, nên ưu tiên các loại than được sản xuất phù hợp cho mục đích nấu nướng.

Không nên dùng than tổ ong chỉ vì thấy giá rẻ hoặc thời gian cháy lâu.

Ngoài vấn đề lựa chọn nhiên liệu phù hợp, việc đốt than trong không gian kín cũng tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc khí CO.

CO là khí không màu, không mùi và có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng khi tích tụ trong không gian thông gió kém.

Vậy than nào được xem là phù hợp để nướng thực phẩm?

Không nên trả lời câu hỏi này chỉ bằng một tên loại than.

Loại than phù hợp cần đáp ứng các yêu cầu về nguồn gốc và mục đích sử dụng.

Đối với nhu cầu BBQ, những nhóm nhiên liệu thường được người dùng lựa chọn gồm:

Than củi tự nhiên

Phù hợp với:

• Nướng BBQ.

• Nhà hàng.

• Quán ăn.

• Nướng ngoài trời.

Tùy loại gỗ và chất lượng than mà thời gian cháy và nhiệt lượng có thể khác nhau.

Than gáo dừa

Phù hợp với nhiều nhu cầu nướng và được sử dụng phổ biến trên thị trường.

Cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với mục đích nấu nướng.

Than mùn cưa

Các loại than mùn cưa được sản xuất phù hợp cho nhu cầu nướng có thể được sử dụng tại gia đình, quán ăn và nhà hàng.

Đặc điểm của từng sản phẩm có thể khác nhau tùy mức độ nén và công nghệ sản xuất.

Một số loại than ép phù hợp cho thực phẩm

Than ép không phải lúc nào cũng giống nhau.

Nếu được sản xuất từ nguyên liệu phù hợp và dành cho mục đích nấu nướng, sản phẩm có thể được sử dụng cho bếp nướng.

Người mua nên kiểm tra thông tin từ nhà cung cấp.

Than nào thường dùng cho lò hơi và công nghiệp?

Đối với công nghiệp, lựa chọn nhiên liệu khác với việc nướng thực phẩm.

Các hệ thống công nghiệp thường cần:

• Nhiệt lượng lớn.

• Khả năng cung cấp nhiên liệu ổn định.

• Phù hợp với thiết kế lò.

• Hiệu quả chi phí vận hành.

• Kiểm soát khí thải.

Than đá là một trong những nhóm nhiên liệu được sử dụng trong các ngành công nghiệp và hệ thống lò hơi.

Ngành công nghiệp than cũng có vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho nhiều hoạt động sản xuất tại Việt Nam.

Tuy nhiên, việc lựa chọn than cho lò hơi không nên dựa trên nguyên tắc “loại rẻ nhất là tốt nhất”.

Doanh nghiệp cần lựa chọn nhiên liệu phù hợp với thiết bị.

Than nào sạch và than nào độc hại?

Đây là câu hỏi cần được hiểu đúng.

Không nên chia tất cả các loại than thành hai nhóm đơn giản là:

• Than sạch.

• Than độc hại.

Thực tế, mức độ rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

1. Nguồn nguyên liệu

Than được sản xuất từ gỗ, gáo dừa, mùn cưa hay nhiên liệu hóa thạch có đặc tính khác nhau.

2. Mục đích sử dụng

Một loại nhiên liệu phù hợp cho lò hơi công nghiệp chưa chắc phù hợp để nướng thực phẩm.

Ngược lại, than nướng chất lượng cao có thể không phải lựa chọn kinh tế cho hệ thống công nghiệp lớn.

3. Chất lượng sản phẩm

Than có thể khác nhau về:

• Độ ẩm.

• Tạp chất.

• Hàm lượng tro.

• Độ đồng đều.

• Quá trình sản xuất.

4. Cách đốt

Quá trình cháy không hoàn toàn có thể tạo ra carbon monoxide.

Điều này không chỉ xảy ra với một loại than duy nhất. Các nguồn đốt chứa carbon, bao gồm gỗ và than củi, đều có thể tạo ra CO trong điều kiện cháy không hoàn toàn.

5. Không gian sử dụng

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Không nên sử dụng bếp than trong phòng kín hoặc khu vực thiếu thông gió.

Ngay cả than củi được sử dụng phổ biến trong nấu nướng cũng có thể trở nên nguy hiểm nếu đốt trong môi trường kín.

Những loại than không nên dùng tùy tiện để nướng thực phẩm

Khi nướng đồ ăn, không nên chỉ chọn than dựa trên giá rẻ.

Một số loại nhiên liệu không được thiết kế cho mục đích chế biến thực phẩm.

Ví dụ:

• Than đá dùng cho công nghiệp.

• Một số loại than tổ ong.

• Than ép công nghiệp không rõ nguyên liệu.

• Than có nguồn gốc không rõ ràng.

• Than có sử dụng phụ gia không phù hợp với thực phẩm.

Đối với nhu cầu nướng, nên chọn sản phẩm được cung cấp rõ mục đích sử dụng.

Cách phân biệt nhanh các loại than phổ biến

Bảng trên chỉ mang tính chất tổng quan.

Cùng một tên gọi, sản phẩm thực tế trên thị trường vẫn có thể có chất lượng khác nhau.

Vì sao các loại than có giá thành khác nhau?

Đây là vấn đề mà nhiều khách hàng thường quan tâm.

Hai loại than có thể nhìn gần giống nhau nhưng giá bán lại khác đáng kể.

Nguyên nhân có thể đến từ:

• Loại nguyên liệu đầu vào.

• Chất lượng nguyên liệu.

• Công nghệ sản xuất.

• Mức độ carbon hóa.

• Độ nén.

• Thời gian cháy.

• Nhiệt lượng.

• Hàm lượng tro.

• Độ đồng đều của sản phẩm.

• Chi phí vận chuyển.

• Thương hiệu và kiểm soát chất lượng.

Vì vậy, giá thấp không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với tiết kiệm.

Nếu than cháy nhanh, nhiều tro hoặc không ổn định, tổng chi phí sử dụng có thể cao hơn.

Ngược lại, một sản phẩm có giá mua cao hơn nhưng cháy ổn định và phù hợp với thiết bị có thể mang lại hiệu quả sử dụng tốt hơn.

Cách chọn than phù hợp với từng nhu cầu

Nếu dùng để nướng BBQ

Nên ưu tiên các loại than phù hợp cho thực phẩm như:

• Than củi chất lượng tốt.

• Than gáo dừa.

• Than mùn cưa phù hợp cho nướng.

• Một số loại than ép được sản xuất chuyên dụng cho nấu nướng.

Nếu dùng để nấu ăn bằng bếp lò

Có thể lựa chọn nhiên liệu tùy theo loại bếp và món ăn.

Than củi và củi là những nguồn nhiên liệu quen thuộc trong các loại bếp truyền thống.

Cần chú ý thông gió và an toàn cháy nổ.

Nếu dùng cho lò hơi

Cần lựa chọn nhiên liệu theo thiết kế và thông số kỹ thuật của hệ thống.

Than đá và các loại nhiên liệu công nghiệp khác có thể được sử dụng tùy từng công nghệ lò.

Không nên tự thay đổi nhiên liệu chỉ dựa vào giá mua.

Nếu mua cho nhà hàng hoặc quán nướng

Ngoài giá thành, nên quan tâm đến:

• Thời gian cháy.

• Khả năng giữ nhiệt.

• Mức độ ổn định.

• Lượng tro.

• Kích thước than.

• Nguồn gốc sản phẩm.

• Mục đích sử dụng.

NARO Việt Nam cung cấp những loại than nào?

NARO Việt Nam tập trung vào các sản phẩm than phục vụ nhu cầu nướng và sử dụng thực tế.

Tùy từng nhu cầu, khách hàng có thể tham khảo các nhóm sản phẩm như:

• Than mùn cưa vuông.

• Than mùn cưa lục giác.

• Than gáo dừa.

• Than ép viên.

• Than củi.

Mỗi loại có đặc điểm riêng về nhiệt lượng, thời gian cháy và mức giá.

Việc lựa chọn sản phẩm phù hợp không nên chỉ dựa vào tên gọi.

Khách hàng nên xác định trước nhu cầu sử dụng để lựa chọn đúng loại than.

Kết luận

Thị trường hiện nay có rất nhiều loại than và mỗi loại được tạo ra để phục vụ những nhu cầu khác nhau.

Nếu sử dụng để nướng thực phẩm, người dùng nên ưu tiên các loại than có nguồn gốc rõ ràng và được sản xuất phù hợp cho mục đích nấu nướng như than củi, than gáo dừa, than mùn cưa hoặc một số loại than ép chuyên dụng.

Trong khi đó, than đá thường được sử dụng trong các hoạt động công nghiệp và hệ thống lò hơi phù hợp.

Than tổ ong và các loại than công nghiệp không nên được lựa chọn tùy tiện để nướng thực phẩm.

Quan trọng nhất, không nên đánh giá than chỉ bằng tên gọi “than sạch”, “than không khói” hoặc “than giá rẻ”.

Một lựa chọn phù hợp cần dựa trên:

• Nguồn nguyên liệu.

• Chất lượng sản phẩm.

• Mục đích sử dụng.

• Thiết bị sử dụng.

• Điều kiện thông gió.

• Hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nhà cung cấp.

Lựa chọn đúng loại than không chỉ giúp sử dụng nhiên liệu hiệu quả hơn mà còn giúp phù hợp hơn với từng nhu cầu thực tế.

NARO Việt Nam – Natural Roasting Solutions

🌐 Website: naro.vn
📞 Hotline: 089 616 9222
📍 Mỹ Phước 3, Phường Thới Hòa, TP. Hồ Chí Minh